Zmarł Generał brygady Stefan „Starba” Bałuk – Honorowy Obywatel Tuszowa Narodowego
4 lutego delegacja gminy Tuszów Narodowy, wraz z pocztem sztandarowym TSK im. gen. Sikorskiego, wzięła udział w ostatniej drodze Honorowego Obywatela Tuszowa Narodowego, generała brygady Stefana Bałuka ps. Starba, który zmarł 30 stycznia 2014 roku.
Uroczystości żałobne rozpoczęła Msza święta, w katedrze polowej WP, a jednym z koncelebransów był ks. Jerzy Skimina, wikariusz z Tuszowa Narodowego. W homilii ks. płk January Wątroba, który przewodniczył koncelebrze podkreślał, że generał w swojej jakże bogatej biografii nigdy nie pozwolił „wydrzeć sobie czystego spojrzenia na najwyższe wartości… jego życie było wiarą w sens śmierci”. Bardzo wzruszające było pożegnanie przez przyjaciela również gen. Zdzisława Ścibor Rylskiego, uczestnika powstania warszawskiego.
„Generale pozostanie Pan na zawsze w narodowej pamięci jako wzór dzielnego żołnierza, prawego obywatela i dobrego człowieka” – napisał w pożegnalnym liście prezydent RP.
Tuszów Narodowy wiele zawdzięcza Generałowi. Od 2003 roku był on wielkim propagatorem idei rozbudowy domu urodzenia gen. Sikorskiego i utworzenia na bazie istniejącej Izby Pamięci Centrum Pamięci Generała Sikorskiego i żołnierzy II wojny światowej. Do zbiorów przyszłego centrum przekazał dwie bogate wystawy zdjęciowe ponad 1000 zdjęć, obejmujących okres II wojny światowej i dotyczących życia i działalności gen. Sikorskiego. Na bazie tych materiałów w 2006 roku został wydany album „Tuszów w hołdzie generałowi Sikorskiemu”, obejmujący 320 pozycji zdjęciowych , w większości autorstwa generała i kolejny „ Na tej ziemi urodził się generał W.E. Sikorski” wydany w 2013 roku.
Biografia generała
Urodzony 15 stycznia 1914 roku w Warszawie. Syn Władysława – zesłańca syberyjskiego i Marii z Uszyńskich Bałukowej. Absolwent Wydziału Finansowo-Ekonomicznego Szkoły Nauk Politycznych w Warszawie, w chwili wybuchu wojny student trzeciego roku Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Po wrześniu 1939 roku w 9 batalionie pancernym. Po przedostaniu się do Francji przydzielony do 10 pułku strzelców konnych 10 Brygady Kawalerii Pancernej. W 1943 roku ukończył ośmiomiesięczną Polską Szkołę Wywiadu w Glasgow, a następnie kurs spadochronowy w Ringway. W nocy z 9 na 10 kwietnia 1944 roku został zrzucony do Kraju. podczas okupacji pracował w Wydziale Legalizacji (podrabianie dokumentów) Oddziału II komendy Głównej Armii Krajowej. W Powstaniu Warszawskim walczył w plutonie „Agaton” batalionu „Pięść”, następnie w oddziale osłonowym Komendy Głównej Armii Krajowej. Po upadku Powstania internowany w obozie Oflag II D w Grossborn. Po ucieczce z obozu w końcu styczna 1945 roku i powrocie do Kraju wznowił działalność konspiracyjną w Wydziale Legalizacji „Agaton II”. Aresztowany 1 listopada 1945 roku za przynależność do Armii Krajowej, został skazany na karę wieloletniego więzienia. Po amnestii w marcu 1947 roku, pozbawiony praw obywatelskich, pracował przez trzy lata jako taksówkarz w Warszawie. W 1950 roku rozpoczął pracę jako artysta fotografik w wystawiennictwie, ponadto pracował społecznie na rzecz środowisk kombatantów. Jest inicjatorem budowy pomnika Armii Krajowej przed Sejmem RP i wieloletnim kierownikiem komitetu Budowy Pomnika. W roku 2001 zainicjował restytuowanie stowarzyszenia pod nazwą Klub Kawalerów Orderu Wojennego Virtutti Militari, którego został prezesem. Odznaczony m.in. Orderem Virtutti Militari V klasy, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami, trzykrotnie Orderem Odrodzenia Polski. Wielokrotnie awansowany w czasie wojny i po wojnie, 10 listopada 2006 roku awansowany przez Prezydenta RP do stopnia generała brygady w stanie spoczynku.
20 maja 2006 roku, uchwałą Rady Gminy Tuszów Narodowy nadany mu został tytuł Honorowego Obywatela Tuszowa Narodowego. Było to uznaniem za zasługi w kultywowaniu pamięci o Generale Sikorskim i zaangażowanie w ideę utworzenia Centrum Pamięci gen. Sikorskiego, poprzez rozbudowę domu jego urodzenia w Tuszowie Narodowym. Do zbiorów przyszłego Centrum generał przekazał bogate wystawy zdjęciowe, które stanowią stałe ekspozycje. 4 lipca 2008 roku Generał, pomimo swojego sędziwego wieku przybył do Tuszowa Narodowego i dokonał wmurowania kamienia węgielnego pod przyszłe centrum, oficjalnie otwarte 20 maja 2011 roku.
Generał był autorem wielu znanych albumów historycznych dokumentujących wysiłek żołnierza polskiego, m.in.:
- Miasto Nieujarzmione (1957 – pierwszy album o Powstaniu Warszawskim),
- Polacy na frontach II wojny światowej (1955),
- Tobie Ojczyzno (1999),
- Życie dla Niepodległej (2006),
- Byłem Cichociemnym (2007),
- Na tej ziemi urodził się Generał Wł. E. Sikorski (2013) – jest to wydanie albumowe obejmujące życie i działalność gen. Sikorskiego oraz kult jego pamięci w miejscu jego urodzenia w Tuszowie Narodowym.
11.02.2014 r.
