|
Kościół
w Sarnowie
Obecny
kościół pod wezwaniem
Najświętszego
Serca Pana Jezusa w Sarnowie zbudowany został w 1833 roku jako
zbór protestancki dla kolonistów niemieckich tzw.
"Holendrów". Przejęty i poświęcony w 1942 roku. Jest to
drewniany budynek, konstrukcji zrębowej szalowany, kryty blachą,
jednonawowy z węższym prezbiterium. Wnętrze kryte jest stropem, wydatny
chór muzyczny wsparty na 6 okrągłych słupach. Ołtarz
główny ma fragmenty barokowej snycerki z 2 połowy XVIII
wieku. Ołtarze boczne św. Józefa
i Najświętszej Marii Panny - dzieła sztuki ludowej, wykonane w latach
powojennych.

Warto podkreślić, że
wykonawcą ołtarza św. Józefa wraz z
namalowaniem obrazu był Mieczysław Dudzik - znakomity rzeźbiarz,
artysta ludowy, który mieszkał na granicy Czajkowej i Babul.
Zmarł kilka lat temu, lecz w wielu domach naszej gminy znajdują się
rzeźby których był autorem.
Dom
urodzin generała W.E.
Sikorskiego w Tuszowie Narodowym
Dom w
którym urodził się generał W.E. Sikorski, staraniem gromady
Tuszów Narodowy, został wybudowany w 1869 roku z
przeznaczeniem na szkołę i mieszkanie dla nauczyciela. W 1881 roku
przybył tuttaj Tomasz Sikorski - ojciec przyszłego generała, z żoną i
dwójką dzieci i objął posadę w tutejszej szkole. 20 maja
1881 roku w tym domu urodził się Władysław jako trzecie z kolei dziecko
Tomasza i Emili.

Od 1904 roku, po
wybudowaniu nowej szkoły w Tuszowie Narodowym,
do 1973 roku, budynek ten był siedzibą Urzędu gminy tuszowskiej,
następnie
mieścił się tutaj Bank Spłódzielczy, Urząd Pocztowy i
Biblioteka. W 1987 roku budynek wzra z działką przeszedł na własność
biblioteki i od 1988 roku rozpoczoł się jego remont kapitalny, trwający
do lipca 1990 roku. 26 sierpnia 1990 roku budynek został oficjalnie
otwarty, poświęcony i oddany do użytkowania. Mieści się w nim Gminna
Bibliotek a Publiczna i utworzona przez bibliotekarzy Izba Pamięci
Generała Sikorskiego.
Młyn
wodny w Dębiakach z XIX wieku
W okresie XX-lecia
międzywojennego
młyn zakupił radca mecenas Edward Winsch - pracownik ministerstwa w
Warszawie, a po jego śmierci przeszedł w ręce syna Andrzeja
zamieszkałego w Krakowie. Od lat 70-siątych młyn jest nieczynny i uległ
zniszczeniu. Starsi ludzie pamiętają, że zachwycał swą estetyką i
ciągle od godzin nocnych ustawiały się tutaj kolejki przyjezdnych z
dalekich stron ze zbożem do przemiału.

Obok znajdowała się
przepiękna
aleja lipowa, na końcu której królowała w
kapliczce
figura Matki Bożej, ufundowana przez Pana Edwarda Winscha jako wotum za
cudowne ocalenie życia chorej żony. Przy kapliczce mieszkancy
odprawiali nabożeństwa majowe, a ich śpiew echo niosło bardzo daleko.
Kilkanaście lat temu straszliwa wichura powaliła drzewa i zniszczyła
kapliczkę, która została odbudowana, jednak różni
się od
tej z przeszłości, zachowanej w pamięci ludzi starszego pokolenia.
Ślady
po dawnym cmentarzu protestanckim w Sarnowie

Cmentarz po II wojnie
został
zniszczony przez miejscową ludność co jest przykre. Jedynym
wytłumaczeniem tego incydentu jest fakt, że ludzie tuż po straszliwych
latach terroru niemieckiego nienawidzili wszystkiego co było związane z
tamtym narodem, jego kulturą i sądzili, że w ten sposob rewanżują się
za lata cierpień, upokorzeń i strachu. My dzisiaj inaczej to oceniamy,
inaczej myślą także ci staruszkowie, którzy mieli
bezpośredni
wpływ na zniszczenie. Jednak faktów nkt nie jest w stanie
zmienić. Pozostała jedynie skrucha niewinnych winowajców
oraz
dziko wyrosłe kwitnące w czerwcu białe lilijki.
Symboliczna
Góra św. Anny w Jaślanach
Na górze
tej do 1902 roku
stał zabytkowy kościół z 1630 roku, arcydzieło barokowej
architektury. W 1902 roku kościół został rozegrany i
sprzedany,
za zgodą miejscowego proboszcza, który pieniądze ze
sprzedaży,
przeznaczył na wykończenie nowego murowanego kościoła.

Legenda głosi, że góra została
usypana przez
jeńców
tatarskich wziętych do niewoli na grobie chana tatarskiego, zaś inna
podaje, że została usypana współnym wysiłkiem
mieszkańców
po 1516 roku aby na niej palić ogień w celu ostrzeżenia dalszych okolic
przed najazdami tatarskimi. Na tej górze Jan z Osieka przy
pomocy mieszkańców w 1630 roku wybudował drewniany
kościół pod wezwaniem św. Anny. Dzisiaj odnajdujemy tutaj
jedynie kilka głązów z dawnej budowli, a na samym szczycie w
1988 roku został umieszczony drewniany krzyż.
Figury
św. Jana Nepomucena

Figury umieszczono
głównie
przy rowach, mostach, stawach. Na szczególną uwagę zasługują
figury znajdujące się w Czajkowej z 1896 roku, Maliniu z XVIII wieku,
Józefowie z XIX wieku. Ich wykonawcami byli mieszkańcy
poszczególnych wiosek, miały za cel chronić wioskę przed
kataklizmem powodzi.
Dzwonnica
w Czajkowej

Powstała z fundacji
gminy Czajkowa
w 1880 roku. Od lat biciem dzwonów informuje
mieszkańców
tej wioski o wszystkich ważniejszych wydarzeniach oraz o odejściu z
tego
świata każdego mieszkającego w Czajkowej.
Neogotycki kościół w Jaślanach

Kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej
Maryi Panny w Jaślanach, zbudowany został w 1904r. przez ówczesnego
proboszcza ks. Józefa Laska wg projektu Józefa Danka, a poświęcenia
dokonał bp. L. Wałęga w 1905 r. Kościół neogotycki , na planie krzyża,
zbudowany z cegły, kryty dachówką, jednonawowy, z węższym
prezbiterium zamkni ętym trójbocznie i dwiema symetrycznymi
kaplicami o charakterze transeptu. Po bokach prezbiterium znajdują się
dwie przybudówki zakrystyjne. Wnętrze nakryte sklepieniami
krzyżowo-żebrowymi. Prezbiterium, kaplice i przęsła nawy zostały
wydzielone ostrołukowymi arkadami. Na zewnątrz kościół oszkarpowany. Od
frontu szczyt schodkowy. Na skrzyżowaniu wieżyczka na sygnaturkę ,
zakończona krzyżem. Polichromia wnętrza figuralna i ornamentalna z
pocz. XX wieku. Gruntownie została odnowiona przez J. Kotulę z Tarnowa
1953r. Kościół posiada trzy ołtarze neogotyckie: dwa z nich (główny i
św. Józefa) zakupione zostały w firmie F. Stuflesera w Tyrolu w 1910 r.
Parafię w Jaślanach erygował w 1888 r. bp. I. Łobos.
Kapliczka św. Huberta w
Czajkowej

Kapliczka św. Huberta w Czajkowej- dzieło sztuki ludowej. Wybudowana wg
projektu krakowskiego architekta Bogdana Tretera w latach 20. XX wieku.
Położona przy leśnej drodze. Odnowiona w 1992 r. staraniem Koła
łowieckiego z Mielca. Przy niej corocznie w święto swego patrona
spotykają się członkowie koła, po wcześniej odprawionej mszy św.
w sarnowskim kościele w intencji wszystkich myśliwych.
Kościół w Tuszowie Narodowym

Kościół parafialny p. w. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w
Tuszowie Narodowym, wybudowany w 1902 r. z wykorzystaniem części murów
spichlerza folwarcznego, ofiarowanego przez dziedziczkę Albinę z
Gotzów Okocimską Włodkową. W głównym ołtarzu znajdował się
obraz Przemienienia Pańskiego, a od 1909 r. mieści się w nim
obraz Matki Bożej Wspomożenia Wiernych słynący łaskami jest
czczony w okolicy, przypisuje mu się łaskę ocalenia mieszkańców
podczas II wojny światowej. Obecnie jest zasłaniany obrazem poprzednim.
Przed kościołem znajdują się:
Golgota Wschodu –
upamiętniająca zmarłych na „Nieludzkiej Ziemi” w czasie II wojny
światowej, odsłonięta 28.06.1998 r.
Golgota Smoleńska –
upamiętniająca tragedię smoleńską z 10.04.2010 r., odsłonięta
22.05.2010 r.
Pomniki Przyrody- Leśnictwo
Czajkowa- trzy okazałe dęby szypułkowe o obwodzie około 4,5m.
|